Hooikoorts
Hooikoorts is een allergie voor pollen van bomen en gras. Daardoor kun je last krijgen van niezen, een verstopte neus, een loopneus of jeukende ogen. Veel kinderen hebben hooikoorts, vooral in het voorjaar en de zomer. In deze folder lees je wat hooikoorts is, hoe je het herkent en wat je eraan kunt doen. Ook vertelt Guus samen met zijn moeder in onze podcast hoe het is om hooikoorts te hebben. Zijn 10 extra tips vind je ook terug in deze folder.
Podcast
Fragmenten
7 vragen, 7 antwoorden
Lees de antwoorden op veel voorkomende vragen
Als je hooikoorts hebt, ben je allergisch voor pollen. Pollen zijn kleine deeltjes van bloeiende bomen en grassen. Die worden in stuifmeelkorrels via de lucht verspreid. Ook kan je allergisch zijn voor andere stoffen die je inademt, die bijvoorbeeld van dieren komen. Of van de huisstofmijt, een klein, onzichtbaar diertje dat in huisstof leeft. Dit geeft allemaal dezelfde klachten, “hooikoorts” klachten.
Als je allergisch bent, reageert je lijf op onschuldige stoffen uit je omgeving. Pollen die je inademt, komen langs je slijmvliezen. Slijmvlies zit als een dun, vochtig laagje in je neus, ogen, keel en longen. Bij kinderen met hooikoorts zitten hier cellen in met speciale antennes, die pollen herkennen. Deze cellen geven danstofjes af, waardoor je slijmvlies gaat ontsteken. Dat zorgt ervoor dat je gaat niezen, een verstopte neus of loopneus krijgt, of jeukende ogen.
Hooikoorts is seizoensgebonden. Sommige kinderen hebben vooral last in het voorjaar, door boompollen. Anderen juist in de zomer, door graspollen. Ben je allergisch voor stof of huisdieren, dan kun je hier het hele jaar last van hebben.
Van elke 100 kinderen hebben 10 tot 15 kinderen hooikoorts. In elke schoolklas zitten dus wel een paar kinderen met hooikoorts. Ongeveer 1 op de 5 volwassenen heeft hooikoorts.
Hooikoorts begint vaak tussen het 5e en 10e jaar, maar je kunt het ook al als peuter krijgen. Soms nemen je klachten na de puberteit weer af. Als je ouders hooikoorts of een andere allergie hebben, is de kans groter dat jij dit ook krijgt. Kinderen met hooikoorts hebben vaak ook aanleg voor astma, eczeem of voedselallergie.
De klachten van hooikoorts lijken veel op die van een gewone verkoudheid. Maar er zijn belangrijke verschillen. Hooikoorts komt ieder jaar in dezelfde periode terug, en gaat niet binnen een paar dagen over.
Klachten bij hooikoorts die vaak samen voorkomen zijn:
Wist je dat je heel moe kan worden van hooikoorts? Hier kun je ook chagrijnig of somber van worden, of kun je je minder goed concentreren op school. Als je hier last van hebt, is het altijd goed om dit met je dokter te bespreken.
Als je klachten hebt van hooikoorts, ga je naar je huisarts, kinderarts of keel-neus-oor-arts (kno-arts).De dokter luistert naar je verhaal en stelt vragen. Bijvoorbeeld:
- Wanneer heb je last? Heb je meer last in de lente of in de zomer?
- Heb je buiten of binnen meer last?
- Wat zijn je klachten?
- Kun je goed slapen?
- Kun je goed sporten?
- Ben je kortademig, of heb je een piepende ademhaling?
- Heb je last van eczeem?
- Gebruik je hier al medicijnen voor?
- Kun je je goed concentreren op school?
- Zijn je ouders of broertjes/zusjes ook allergisch?
De dokter zal je ook onderzoeken. Zij of hij kijkt dan naar je neus en ogen, om te kijken of je slijmvliezen gezwollen of rood zijn. Vaak luistert de dokter naar je longen. Als je vaak aan je neus zit, omdat die kriebelt of omdat je een loopneus hebt, kan je een dwars lijntje op je neus krijgen. Dit noemen we een ‘allergische groeve’.
Soms is verder onderzoek nodig, met een bloedonderzoek of huidtest
Bloedonderzoek
Hierbij wordt gekeken of er antistoffen tegen boom- of graspollen, huisstofmijt of huisdieren in je bloed zitten.
Huidtest
De dokter legt kleine druppeltjes met verschillende stofjes (allergenen), zoals graspollen, op je arm. Daarnawordt er een krasje in gezet. Als er na 10-15 minuten een bultje ontstaat, heb je antistoffen en ben je misschien allergisch.
Gelukkig is hooikoorts goed te behandelen. Hoeveel en hoe vaak je medicijnen nodig hebt, bespreek je samen met je dokter. Hoe vaker je klachten hebt, en hoe heftiger die zijn, hoe meer stappen je meestal moet zetten om de hooikoorts te verminderen.
Dit zijn de mogelijke stappen:
Ga prikkels uit de weg in hooikoortsperiodes:
- Hou ramen overdag dicht.
- Sport je buiten? Doe dit dan in de ochtend, als er minder pollen in de lucht zijn.
- Draag een zonnebril. Dan komen er minder pollen in je ogen.
- Was ‘s avonds je gezicht en haren, zo was je de pollen weg.
- Droog kleding en beddengoed binnen in plaats van buiten. Dan komen er minder pollen op.
Medicijnen:
- Antihistamine (tabletten of drank, zoals loratadine of cetirizine). Dit remt de allergische reactie van je slijmvliezen. Dit kun je bij klachten nemen, maar ook iedere dag, om klachten voor te zijn.
- Neusspray met corticosteroïden. Die remt de ontsteking van je slijmvlies en werkt sterkerdan antihistaminicum. De neusspray moet iedere dag en voor langere tijd gebruikt worden om goed te werken. Deze neusspray bestaat ook met een antihistaminicum erin.
- Oogdruppels met antihistamine. Die werken snel bij jeukende of tranende ogen.
Immunotherapie:
Als je ondanks bovenstaande stappen nog steeds veel klachten hebt, kan je in overleg met je dokter starten met immunotherapie. Dit is een behandeling van drie jaar. Via tabletten of prikken raakt je afweersysteem daarbij langzaam gewend aan de pollen. Je lijf reageert hier dan minder op.
Bij 1 op de 5 kinderen met hooikoorts zijn de klachten duidelijk minder rondom of na de puberteit.
Bij de meeste kinderen verdwijnen de klachten dus niet helemaal. Maar door de jaren heen kan het verschillen hoeveel last je hebt van je hooikoorts. Dit is ook afhankelijk van bijvoorbeeld de hoeveelheid pollen in de lucht.
Door klimaatverandering zien we ook veranderingen in hooikoortsklachten. Omdat het warmer wordt in Nederland, groeien hier soms nieuwe bomen of grassen waarvoor je ook allergisch kunt worden. Ook kan je langer last hebben van hooikoorts, omdat het in de winter minder koud is en er dan langer in het jaar pollen in de lucht zijn.
Verhuizen omdat je veel last hebt van hooikoorts werkt meestal maar tijdelijk. Als je een allergische aanleg hebt, word je meestal ook allergisch voor de boom- en graspollen in je nieuwe omgeving.
Steeds meer mensen krijgen allergieën, bijvoorbeeld in de vorm van hooikoorts. Dat heeft te maken met ons afweersysteem, en dat we anders leven dan vroeger.
Vroeger kwamen we veel meer in contact met ziekteverwekkers en goede bacteriën, vooral toen we nog op het platteland woonden. Dit hielp ons afweersysteem goed te leren wat normaal is, en wat niet. Nu leven we vaak in de stad en komen we minder in contact met deze goede bacteriën. Ons afweersysteem wordt hierdoor minder goed getraind. Daarom reageren we nu sterker op stoffen die geen kwaad kunnen, zoals pollen of huisstofmijt.
Ook hebben we meer contact met schadelijke stoffen om ons heen, zoals luchtvervuiling enschoonmaakmiddelen, en eten we vaak bewerkt voedsel. Je afweersysteem kan daarvan in de war raken, en er kunnen allergieën uit ontstaan.
Als je minder in contact komt met schadelijke stoffen, en meer met de natuur, is dat goed voor je lijf. Je kunt bijvoorbeeld veel naar buiten gaan en bewegen, niet roken of vapen, en gezond eten.
7 tips
Artsen geven 7 tips aan ouders en kinderen
Bij hooikoorts ben je allergisch voor boom- en/of graspollen. Maar je kan dezelfde klachten hebben door allergie voor huisstofmijt of dieren. Ook dan kan je gebruik maken van deze folder.
Die laat zien hoeveel en welke pollen op dat moment in de lucht gemeten zijn. Zo kan je daar rekening mee houden.
Ga op de dagen met veel pollen in de lucht bijvoorbeeld lekker naar het strand of de bioscoop. Wil je wel naar buiten? Doe dit dan ‘s ochtends of ‘s avonds laat. Dan zijn er minder pollen.
Start op tijd met je neusspray aan het begin van het pollenseizoen, het duurt altijd even voor die weer goed werkt.
Roken en vapen verergeren je allergieën. Rook jij? Roken je ouders? Je huisarts kan doorverwijzen naar hulp om te stoppen met roken.
Als kinderen in jouw omgeving niet goed snappen waarom jij bepaalde medicijnen gebruikt en daar vragen over hebben, kan je ze deze informatie laten zien. Of hou er een spreekbeurt over. Onderstaande filmpjes en uitleg kunnen daarbij helpen, maar zijn ook voor jezelf nuttig om te bekijken voor extra informatie.
Het Klokhuis:
NPO Schooltv:
Thuisarts.nl:
In de folder lees je nog 10 extra tips van Guus!
Folder
Een folder over dit onderwerp downloaden
Auteurs
Dr. H. K. Brand, Kinderarts-allergoloog, Amsterdam UMC, hoofdexpert
Drs. G. M. Feld, Arts-assistent Kindergeneeskunde, Amsterdam UMC, folderbaas
Dr. O. Liem, Kinderarts – allergoloog, Amsterdam UMC
Dr. M. Stadermann, Kinderarts-allergoloog, Diakonessenhuis
Drs. C. Gallant, Arts-onderzoeker Kindergeneeskunde, KU Leuven
Dr. G. Kamp, Kinderarts, Tergooi MC
Dr. B. van Ewijk, Kinderarts – pulmonoloog, Tergooi MC, eindredactie
Redactie
Femke Noordink, Moving Stories
Vormgeving en illustraties
Drs. Hester Barree, arts-assistent kindergeneeskunde, St. Antonius, Utrecht
Drs. Julia Groenveld, arts-onderzoeker chirurgie, St. Antonius, Utrecht
Drs. Moniek Veldhuis, kinderarts in opleiding, Amsterdam UMC (@MoniekLegtUit)
Met dank aan
Annemarie Alderden, Bestuursondersteuner Kind bij de Dokter
Patiëntenperspectief
We bedanken een aantal betrokken kinderen en ouders die hebben meegelezen.




