Koemelkallergie: niet-IgE-gemedieerde vorm

Bij een allergie reageert je lichaam verkeerd op een normaal, onschuldig stofje. Deze stofjes, meestal eiwitten, zitten ook in (koe)melk. Als je kind koemelkallergie heeft, dan reageert het lichaam dus verkeerd op de eiwitten in koemelk.  

Er zijn twee verschillende vormen van koemelkallergie: de ‘IgE-gemedieerde vorm’ en de ‘niet-IgE-gemedieerde vorm’. Ze geven verschillende klachten bij je kind. Ook hebben ze een andere behandeling nodig. 

Deze folder gaat over de niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie. Ga voor informatie over de andere vorm van koemelkallergie naar de folder over IgE-gemedieerde koemelkallergie.

Bij niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie krijgt je kind een allergische reactie na het drinken of eten van iets met koemelk. Als je kind koemelk binnenkrijgt, maakt het lichaam speciale cellen aan. Het lichaam van je kind ziet het eiwit in de melk als verkeerde stof. Elke keer als je kind koemelk binnenkrijgt, reageren de cellen daarop. Het duurt minimaal 2 uur tot dagen voordat er een allergische reactie komt (zie vraag 3). Meestal is de reactie ook niet erg, maar het kan wel vervelend zijn (zie ook vraag 3).  

Zo’n 2 op de 100 kinderen hebben niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie. De meeste van deze kinderen zijn jonger dan 1 jaar. 

Bij niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie krijgt je kind niet meteen klachten na het drinken of eten van iets met koemelk. Dit gebeurt zo’n 2 tot 24 uur daarna.  

Wat voor problemen krijgt je kind? Je kind kan:  

• Huilen of onrustig zijn;
• Spugen;
• Buikkrampjes krijgen;
• Last hebben van dunne poep;
• Afvallen.

De klachten die je kind kan hebben, komen ook voor bij kinderen zonder allergie, of bijvoorbeeld bij buikgriep (zie voor meer informatie daarover onze folder over buikgriep). Hoe is het verschil te zien? Lees hierover meer bij vraag 4.

De dokter zal je vragen stellen over de problemen van je kind: 

• Welke klachten zie je bij je kind?
• Wanneer begonnen ze?  
• En hoe snel komen de klachten na het drinken of eten van iets met koemelk? 

Deze onderzoeken kan de dokter afnemen om erachter te komen of je kind niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie heeft:  

Eliminatietest (dieet zonder koemelk)

De dokter kan aanraden om een korte tijd helemaal geen koemelk te geven. Soms krijgt je kind dan speciale babyvoeding zonder koemelk. Als de klachten binnen een paar dagen over zijn, kan je kind koemelkallergie hebben. Als de klachten niet weggaan, dan heeft je kind geen koemelkallergie. Dan mag je je kind weer koemelk geven. De dokter zal dit met je bespreken. 

Provocatietest (testen met koemelk) 

Je kind krijgt bij deze test koemelk om te kijken of er klachten komen. Als de problemen duidelijk terugkomen, dan heeft je kind (niet-IgE-gemedieerde) koemelkallergie. Heeft je kind geen klachten, dan heeft het geen niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie. De test kan thuis, op het consultatiebureau of in het ziekenhuis plaatsvinden. De dokter zal uitleggen hoe dit werkt voor jouw kind. 

Bij deze vorm van koemelkallergie heeft bloedonderzoek geen zin. Dit onderzoek meet antistoffen tegen koemelk, maar die zijn bij deze vorm niet aanwezig. 

Als de dokter vertelt dat je kind niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie heeft, geef je kind dan geen koemelk meer. Ook geen producten waar koemelk in verwerkt zit, zoals bijvoorbeeld krentenbollen, croissantjes, roomboter, zuivelspread enzovoort. Geeft de moeder borstvoeding, dan is een koemelkvrij dieet meestal niet nodig. Als dit toch nodig blijkt, dan kan de moeder bij de diëtist terecht. Die weet van alles over voeding. De diëtist geeft dan advies over de juiste voeding voor moeder en kind.  

Krijgt je baby de fles? Dan kan je speciale kunstvoeding geven. Hierin is het koemelkeiwit in stukjes geknipt. Je kind krijgt daar geen allergische reactie op. Bij een diëtist of gespecialiseerde verpleegkundige kan je aankloppen voor tips. Zo weet je of je kind alle belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgt. Geef wel normale (bij)voeding aan je kind vanaf een leeftijd van 4 tot 6 maanden.
 

Als je kind vaste voeding krijgt, vanaf een leeftijd van 6 tot 8 maanden oud, kan je de melkladder gebruiken (zie plaatje). Daarmee kan je kind, bij een milde allergie, wennen aan melk. Je begint met eten waarin melk is verwerkt die verwarmd is. Dit kunnen bijvoorbeeld koekjes zijn of pannenkoeken. Je kind reageert minder heftig op verwarmde melk en kan dan langzaam wennen. Zo kun je stap voor stap opbouwen naar het drinken van vloeibare melk. Voordat je de melkladder probeert, is het wel belangrijk om dit met je diëtist, verpleegkundige of dokter te bespreken. Overleg hoe snel jouw kind de stappen mag opbouwen.

Vanaf 1 jaar kan je meestal gewoon koemelk geven. Soms is sojamelk of een andere melkvervanger nog nodig. Wacht je te lang met het geven van koemelk aan je kind? Dan is er een kleine kans dat je kind de andere vorm, IgE-gemedieerde koemelkallergie, krijgt. Die is soms blijvend. 

Hoe vervelend de problemen door niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie ook kunnen zijn voor jou en je kind, ze duren meestal niet heel lang. Bijna alle kinderen zijn voor hun 1e verjaardag niet meer allergisch voor koemelk.

Niet-IgE-gemedieerde koemelkallergie is niet voor iedereen even erg. De meeste kinderen hebben een milde vorm van de koemelkallergie.  

Er zijn twee zeldzame vormen van niet-IgE gemedieerde koemelkallergie. Dit zijn FPIES (Food Protein-Induced Enterocolitis Syndrome) en FPIAP (Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis). Kinderen met FPIES spugen heel vaak. Ze kunnen ernstig ziek worden en uitdrogen. Het is belangrijk om dan snel naar de dokter te gaan. Kinderen met FPIAP hebben dunne poep waar bloed in zit.